Nasielski Adam

Adam Nasielski, pseud. Bill Tramp, (ur. 1 lipca 1911 w Warszawie, zm. 23 stycznia 2009 w Melbourne) – polski pisarz, prawnik i kryminolog, autor ponad 50 powieści kryminalnych, sensacyjnych, szpiegowskich i obyczajowych.

Życiorys

Ukończył studia prawnicze i seminarium doktorów kryminologii na Uniwersytecie im. Józefa Piłsudskiego.

W 1937 wyjechał do Stanów Zjednoczonych na zaproszenie Fundacji Kościuszkowskiej. Tam ukończył doktorat, po czym wrócił do Polski. Podczas wojny obronnej 1939 żołnierz 15. warszawskiego pułku piechoty. Dostał się do niewoli hitlerowskiej. Uciekł do okupowanej Francji, gdzie rozpoczął pracę w FFI (Forces Françaises l’Intérieur). Oficjalnie pracował jako drwal Pierre Leclerre, nieoficjalnie - w wydziale kompilacji informacji od agentów z Niemiec i Holandii. Po zakończeniu służył w brytyjskiej armii okupacyjnej Renu.

Do Australii przybył w 1949. Pracował jako urzędnik w państwowym przedsiębiorstwie budującym tamy. Publikował minipowieści (15) w Wiadomościach Polskich oraz reportaże, polemiki i listy w paryskiej Kulturze. Po przejściu na emeryturę rozstał się z powieścią kryminalną. Zmarł w Cooma w 2009. Jest pochowany u stóp Góry Kościuszki.

Twórczość

Początkowo pracował jako recenzent operowy, praktykując w dwóch warszawskich gazetach. W 1931 opublikował pierwszą powieść kryminalną - Strzał, którą rozpoczął błyskotliwą karierę pisarza powieści kryminalnych i sensacyjnych. W 1933 jego artykuły, felietony i reportaże były zamieszczane w wielu gazetach warszawskich. Już w 1934 uznawany za najpłodniejszego oraz (często) za najlepszego polskiego autora powieści kryminalno-sensacyjnych. Publikował po kilka powieści rocznie, głównie w wydawnictwie Stanisława Cukrowskiego. Kilkutysięczne nakłady rozchodziły się bardzo szybko.

Do 1939 napisał ponad 40 powieści kryminalnych, dzięki czemu stał się najbardziej płodnym polskim pisarzem tego gatunku przed II wojną światową. Kilka kolejnych zapowiadanych przez autora powieści nie ukazało się lub są zaginione.

W 1951 wszystkie jego utwory zostały wycofane z polskich bibliotek oraz objęte cenzurą. Dopiero w 1991 wznowiono powieść Awantura w Chicago. Książki Nasielskiego są wznawiane sukcesywnie dopiero od 2013 w serii Kryminały przedwojennej Warszawy.

Jego książki były tłumaczone na języki: angielski, czeski, francuski, holenderski i niemiecki. Większość powieści Nasielski napisał we własnej willi w Zaleszczykach nad Dniestrem.

Twórca postaci Bernarda Żbika, inspektora urzędu śledczego w Warszawie. Żbik wystąpił w dziewięciu powieściach serii Wielkie gry Bernarda Żbika. Większość z nich ma charakter kryminałów zamkniętego kręgu, w stylu Agathy Christie, a sama postać Żbika nawiązuje metodami śledczymi do Herkulesa Poirota.

Wśród pozostałej twórczości Nasielskiego dominują utwory sensacyjne i sensacyjno-kryminalne, często inspirowane powieściami Edgara Wallace'a (o tym autorze Nasielski często wspomina we wstępach do swoich powieści). W kilku z nich głównym bohaterem jest Adam Rawski, porucznik polskiego kontrwywiadu wojskowego, walczący z wywiadem radzieckim i niemieckim. Niektóre powieści mają zabarwienie humorystyczne (Minus trzy, Węgierska awantura, Znak kwadratu).

Wielkie gry Bernarda Żbika

  • Alibi (1933; wznowiona 2013)
  • Opera śmierci (1934; wznowiona 2014)
  • Człowiek z Kimberley (1934; wznowiona 2014)
  • Dom Tajemnic (1935; wznowiona 2015)
  • Grobowiec Ozyrysa (1936; wznowiona 2015), wersja skrócona wydana także jako Tajemniczy Zet w "Co Tydzień Powieść" 1937
  • Skok w otchłań (1936; publikowana w odcinkach jako Eksperyment Inspektora Żbika, wznowiona 2015)
  • Puama E. (1936; wznowiona 2016), wersja skrócona wydana także jako Tajemniczy X w "Co Tydzień Powieść" 1938
  • As Pik (1938; wznowiona 2017)
  • Koralowy Sztylet (1937; "Co Tydzień Powieść"; wznowiona 2017)

Powieści sensacyjne z porucznikiem Adamem Rawskim

  • Fort Grozy (1932; wznowiona 2016), wersja skrócona wydana także jako Bastion W3 w "Co Tydzień Powieść" 1937
  • Gra ze śmiercią (1936; wznowiona 2020), wersja nieznacznie skrócona wydana także jako Śmiertelna gra w "Co Tydzień Powieść", marzec 1936

Pozostałe powieści kryminalno-sensacyjne

  • Strzał (1931; wznowiona 2016)
  • Koncern B (1932)
  • Hydra (1933)
  • Biały jacht (1934, wznowiona 2019), wersja nieznacznie skrócona wydana także jako Jacht zgrozy w "Co Tydzień Powieść" 1934
  • Mamba (1934, wznowiona 2015)
  • Gra o życie (1934)
  • Centrala!!! (1935)
  • Pociąg w nieznane (1935, wznowiona 2017)
  • R. (1935)
  • Skarb z Fernando Poo (1935)
  • Znak kwadratu (1935, wznowiona 2020), pierwotnie zapowiadana pod tytułem KAKADU
  • Kapitan Irena (1936)
  • Dyktator zwariował (1937)
  • Awantura w Chicago (1937, 1991)
  • Minus trzy (1937, wznowiona 2019), wersja nieznacznie skrócona wydana także jako Przygoda Urszuli w "Co Tydzień Powieść", październik 1936
  • Eksperyment Doktora Visconta (1937), pierwotnie zapowiadana jako Niesamowity testament
  • Narzeczona z kontrwywiadu ("Co Tydzień Powieść", czerwiec 1937, wznowiona 2020)
  • Mąż na gapę ("Co Tydzień Powieść", wrzesień 1937)
  • Złoto i krew ("Co Tydzień Powieść", styczeń 1938)
  • Węgierska awantura ("Co Tydzień Powieść", marzec 1938, wznowiona 2020)
  • Mecz o kobietę (b.r., wznowiona 2018)
  • Porwano kobietę (b.r.), wersja skrócona wydana także jako Zakładniczka w "Co Tydzień Powieść", kwiecień 1937
  • Tajny raport (b.r.)

Powieści powojenne drukowane w odcinkach w "Wiadomościach Polskich", Sydney, Australia

  • Maniuś, nie daj się (1954)
  • Paszport dyplomatyczny (1954)
  • Policja i S-ka (1957)
  • Dwa dni strachu (1958)
  • No. 15 Berd Street (1959)
  • Zielony dach (1963-64)
  • Gdzie jest Danka? (1966)
  • Kowalski w tarapatach (1967)
  • Wet za wet (1968)
  • Wabik (1970)
  • Detektyw mimo woli (1973)
  • Dr Maxwell nie odpowiada (maszynopis 1974, I wydanie książkowe 2015)
  • Centrala (1976; tytuł maszynopisu zmieniony 1989 na Tajemnica złamanej zatoki)
  • Pułapka (1976)
  • Bywa i tak (1977)

 

Script logo